Επιλογές


ERASMUS+ 2018-2020

Η Εφημερίδα μας

Χάρης Βάρβογλης:

Η πρώτη φωτογραφία μελανής οπής

 

Λίγους μήνες μετά τη διατύπωση της Γενικής Θεωρίας Σχετικότητας (ΓΘΣ) από τον Αϊνστάιν το 1916, ο γερμανός φυσικός Καρλ Σβάρτσιλντ διαπίστωσε ότι στις λύσεις των εξισώσεών της εμφανιζόταν μια ανωμαλία. Συγκεκριμένα, αν εφαρμόσει κάποιος τη ΓΘΣ σε «βαριά» σφαιρικά σώματα, διαπιστώνει ότι σε μια ορισμένη απόσταση από το κέντρο τους οι εξισώσεις του Αϊνστάιν αποκτούν άπειρη τιμή!

Πέρασαν αρκετά χρόνια έως ότου το 1958 ο Ντέβιντ Φινκελστάιν αναγνώρισε ότι στην απόσταση αυτή υπάρχει μία σφαιρική επιφάνεια, που δεν επιτρέπει τη διέλευση ύλης και φωτός από το εσωτερικό της σφαίρας προς το υπόλοιπο σύμπαν. Οι επιστήμονες ονόμασαν αυτήν την επιφάνεια ορίζοντα γεγονότων επειδή, όπως και στο γεωγραφικό ορίζοντα, δεν μπορεί να «δει» κανείς πέρα από αυτήν. Σε μια διάλεξή του το 1967, ο αμερικανός αστροφυσικός Τζον Γουίλερ ονόμασε την επιφάνεια αυτή μελανή οπή και από τότε ο όρος αυτός, που έχει μια «μυστηριακή» χροιά αλλά είναι και επιστημονικά ακριβής, έχει παραμείνει στην επιστημονική ορολογία αλλά και στα εκλαϊκευτικά κείμενα.

Ακριβώς επειδή δεν μπορεί να βγει φως από το εσωτερικό μιας μελανής οπής, δεν είναι δυνατόν να την παρατηρήσουμε απευθείας. Όμως μπορούμε να δούμε τη γειτονιά της, όπου συχνά συμβαίνουν εντυπωσιακά φαινόμενα.

Συγκεκριμένα, αν μια μελανή οπή περιβάλλεται από αέριο ή σκόνη, αυτό το υλικό τείνει να ακολουθήσει τροχιά γύρω από τη μελανή οπή. Επειδή όμως, σύμφωνα με τους νόμους της βαρύτητας, τα πλησιέστερα προς την οπή στρώματα περιστρέφονται ταχύτερα, αναπτύσσεται τριβή μεταξύ διαδοχικών στρωμάτων και το υλικό θερμαίνεται και φωτοβολεί ισχυρά.

Έτσι οι μελανές οπές, αν δεν είναι απομονωμένες, περιβάλλονται από φωτοβόλους δίσκους ύλης. Επειδή όμως οι μελανές οπές που γνωρίζουμε βρίσκονται σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, οι δίσκοι αυτοί φαίνονταν σαν σημεία και έτσι δεν μπορούσαμε να παρατηρήσουμε τη δομή τους. Λέω φαίνονταν, επειδή αυτό δεν συμβαίνει πια.

Την περασμένη Τετάρτη παρουσιάστηκε η πρώτη εικόνα ενός τέτοιου φωτοβόλου δίσκου, παρμένη από το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων (ΤΟΓ). Αυτό το όργανο αποτελείται από μια συστοιχία οκτώ ραδιοτηλεσκοπίων, που βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους και το οποίο μπορεί να διακρίνει λεπτομέρειες που θα παρατηρούσε ένα τηλεσκόπιο με διάμετρο όση και η διάμετρος της Γης!

Οι κύριοι στόχοι της συντονισμένης προσπάθειας του ΤΟΓ ήταν δύο πολύ γνωστές μελανές οπές: μία στο κέντρο του γαλαξία μας, σε απόσταση 25 χιλιάδων ετών φωτός με μάζα 4 εκατομμύρια μάζες Ήλιου και μία στο κέντρο του γαλαξία M 87, σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός με μάζα 6 δισεκατομμύρια μάζες Ήλιου.

Η φωτογραφία που δόθηκε στη δημοσιότητα είναι από το γαλαξία Μ 87. Οι παρατηρήσεις του καθενός από τα οκτώ όργανα γίνονται ξεχωριστά και, επειδή έχουν πάρα πολύ μεγάλο όγκο, δεν είναι δυνατόν να μεταδοθούν μέσω του διαδικτύου. Έτσι καταγράφονται σε σκληρούς δίσκους και στέλνονται αεροπορικά σε ένα από τα δύο κέντρα ανάλυσης των δεδομένων, ένα στις ΗΠΑ και ένα στην Ευρώπη.

Για εμάς τους Έλληνες, και ειδικά τους καθηγητές του ΑΠΘ, η ανακοίνωση της μεγάλης αυτής επιτυχίας έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού επιστημονικός επικεφαλής του ΤΟΓ είναι ο αναπληρωτής καθηγητής του πανεπιστημίου της Αριζόνας Δημήτρης Ψάλτης, απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ. 

(https://www.makthes.gr/charis-varvoglis)

Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 14 Απριλίου 2019

21 Μαρτίου 2019

Παγκόσμια ημέρα Ποίησης και κατά του Ρατσισμού

 

 

 

 

 

HORACIO FERRER "Balada para mi muerte"


 

Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις


 



21 Μαρτίου 2019 

Η πόλις

Είπες· «Θα πάγω σ' άλλη γη, θα πάγω σ' άλλη θάλασσα.
Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη απ' αυτή.
Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
κ' είν' η καρδιά μου -σαν νεκρός- θαμένη.
Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.
Οπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»

Καινούργιους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ' ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού -μη ελπίζεις-
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Ετσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σ' όλην την γη την χάλασες.

 

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης 

 


 

Τείχη

Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κ' υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.

Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·

 

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

 

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως μ' έκλεισαν από τον κόσμον έξω.

 

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης 

 

 

...

 

Η άμαξα πέρασε από το δρόμο κι έφυγε

 

Κι ο δρόμος δεν έγινε ούτε πιο άσχημος ούτε πιο όμορφος.


Έτσι και με των ανθρώπων τη δράση, σε όλο τον κόσμο.

 

Δεν αφαιρούμε και δεν προσθέτουμε τίποτα.

 

Περνάμε και ξεχνιόμαστε.

 

Κι ο ήλιος έρχεται κάθε μέρα στην ώρα του.

 

Fernando Pessoa


 

14 - 2 -2019

Katerine Duska - TEDxUniversityoftheAegean

Η Κατερίνα Ντούσκα είναι Ελληνοκαναδή τραγουδίστρια και τραγουδοποιός με βάση την Αθήνα.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μόντρεαλ του Καναδά, όπου και πρωτοανακάλυψε το πάθος της για τη μουσική, κυρίως μέσα από pop, rock, r&b, soul και jazz ακούσματα.

Έχει σπουδάσει μοντέρνο και κλασικό τραγούδι, κλασική κιθάρα και μιλάει τρεις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά).

Κυκλοφόρησε τον πρώτο της δίσκο "Embodiment" το 2015, με δικά της τραγούδια και το 2017 ακολούθησε το EP σε μορφή βινυλίου "Embodiment Revisits".

Το 2017 συμμετείχε στο παγκόσμιο φεστιβάλ του Sofar Sounds σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστεία με σκοπό τη στήρξη των προσφύγων.


 

Εβδ. Ωρ. Πρόγραμμα 1ου τετραμήνου 2019-2020

 

Ωρολόγια Προγράμματα Μαθημάτων: 2019-2020

Α΄,  Β΄,  Γ΄ Λυκείου

Διδακτέα - Εξεταστέα ύλη  Γ΄ Λυκ. 2019-20

December 2019
M T W T F S S
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5

Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων

Πρόγνωση Καιρού

Επισκεψιμότητα

703683
Σήμερα
Χτες
Σύνολο
386
2066
703683